TÌM HIỂU PHONG TRÀO HỢP TÁC HÓA NÔNG NGHIỆP 1958 – 1980

Bài viết là sự tóm tắt, tổng hợp lại các quan điểm của PGS. TS Lê Trọng trong cuốn sách “Kinh tế hợp tác của nông dân trong kinh tế thị trường (1994)”

Phong trào hợp tác hóa nông nghiệp ở nước ta bắt nguồn từ đầu năm 1958, xuất phát từ Nghị quyết Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 8 (khóa II). Từ những đợt hợp tác thí điểm, bước đầu phát triển thành phong trào hợp tác hóa nông nghiệp khắp các tỉnh miền Bắc, sau đó lan rộng vào miền nam từ năm 1977, sau khi đất nước đã hòa bình.

Mục đích của phong trào là nhằm tổ chức lại phương thức sản xuất nông nghiệp từ quy mô nhỏ phát triển dần lên thành nền sản xuất lớn XHCN, đưa bà con vào lề lối làm ăn chung, phát huy sức mạnh tập thể và bảo đảm an ninh lương thực. Phong trào đã phát triển mạnh trong giai đoạn 1958 – 1960. Tuy nhiên, từ sau 1966 bắt đầu thoái trào và dẫn đến sự tan rã của nhiều HTX nông nghiệp sau này. Chúng ta cùng nhìn lại lịch sử để nghiên cứu, thảo luận.

 1. Giai đoạn 1946–1954

1.1) Bối cảnh

Vào tháng tám năm 1945, khi Nhật Bản suy yếu trầm trọng trong Thế chiến thứ hai, Đảng ta đã chớp thời cơ tiến hành Cách mạng Tháng Tám, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Hòa bình diễn ra ngắn ngủi, thực dân Pháp trở lại xâm chiếm, âm mưu đô hộ nước ta lần thứ hai. Qua chín năm kháng chiến kiên cường, quân và dân ta đã đánh tan thực dân xâm lược. Trong thời kỳ này, nền kinh tế cách mạng đạt nhiều thành tựu quan trọng, không kém các thắng lợi quân sự. [1]

I. Khái luận về sở hữu trí tuệ

1.Sơ lược.

Chính sách kinh tế mới hay viết tắt là “NEP” là chính sách kinh tế tạm thời do Lênin đề ra để áp dụng cho Chính quyền Xô-viết bắt đầu từ 1921 và kết thúc vào năm 1928 bởi Xtalin.

2. Bối cảnh.

Trong thời kì chiến tranh Cách mạng Nga, Chính quyền Xô-viết để phục vụ chiến tranh và duy trì hậu cần thì phải áp dụng chính sách “Cộng sản Thời chiến” là chính sách nhà nước kiểm soát toàn bộ nền kinh tế, tích lũy hàng hoá và tiếp tế cho quân đội và các miền đang đói, độc quyền tất cả lương thực thừa của nông dân, phân phối hàng hoá dựa trên tem phiếu 1*.

Dưới ngọn đuốc soi đường bất diệt của chủ nghĩa Mác-Lênin, một học thuyết khoa học và cách mạng đã làm rung chuyển tận nền móng những nhận thức cũ kỹ, cái cơ cấu phức tạp được mỹ danh hóa là "kinh tế thị trường" không còn hiện lên như một thiên đường hứa hẹn tự do và thịnh vượng vô tận cho toàn nhân loại. Trái lại, qua lăng kính phân tích duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, nó phơi bày trọn vẹn bản chất là một vũ đài khốc liệt, nơi các mâu thuẫn nội tại không ngừng giằng xé và leo thang đến mức không thể hòa giải; một cơ chế được kiến tạo và vận hành một cách vô cùng tinh vi, không gì khác hơn là để bảo tồn và củng cố ách thống trị của giai cấp tư sản, đồng thời duy trì và tái sản xuất mở rộng sự bóc lột giá trị thặng dư từ sức lao động của giai cấp vô sản và quảng đại quần chúng nhân dân lao động. Chính các bậc thầy kinh điển của chủ nghĩa Mác-Lênin – Các Mác, Phriđrích Ăngghen và V.I. Lênin – với trí tuệ uyên bác và sự tận tâm vô bờ bến cho sự nghiệp giải phóng con người, đã không quản gian lao, thực hiện những công trình phân tích đồ sộ, mổ xẻ từng thớ thịt, từng tế bào của cái gọi là kinh tế thị trường, để rồi vạch trần một cách không khoan nhượng mọi luận điệu tô hồng, mọi thủ đoạn che đậy bản chất đích thực của nó. Những di sản lý luận mà các ông để lại cho hậu thế không chỉ là những trang sách kinh điển, mà chính là những vũ khí tư tưởng sắc bén, những phương pháp luận khoa học vững chắc, tiếp tục soi sáng cho cuộc đấu tranh nhận thức và thực tiễn của các thế hệ sau này nhằm thấu triệt và vượt qua giới hạn lịch sử của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa.

1) Sơ Lược.

Chính sách Cải cách Ruộng đất là chính sách Đảng Lao Động Việt Nam (là tiền thân Đảng ta hiện nay) tiến hành phân chia lại ruộng đất, tiêu diệt thành phần phản động, phản quốc, xoá bỏ các tàn tích phong kiến. Chính sách này được thực hiện từ 1953-1956 trên cơ sở pháp lí là Luật Cải cách Ruộng đất.

 Trong nền chính trị hiện đại, "Chủ nghĩa Xã hội Dân chủ" và "Dân chủ Xã hội" được hiểu rất khác so với Chủ nghĩa Xã hội Dân chủ và Dân chủ Xã hội ở thế kỷ 19. Hiện nay, một số người tả khuynh hay chưa hiểu rõ thường gán cho chúng là "Xét lại Chủ nghĩa". Vì vậy, việc phân biệt rõ ràng giữa các khái niệm này là một điều quan trọng.

1. Hôn nhân trong xã hội tư hữu.

Kể từ khi tư hữu và giai cấp xuất hiện, hôn nhân cũng đã bị nó tha hoá, và việc này diễn ra âm ỉ trong đời sống chứ không chỉ ở đâu xa. Chẳng hạn như khi chưa cưới, hai bên luôn xem "môn đăng hộ đối" của nhau, hay hiện nay vẫn còn chuyện con của ông tư sản này gả con cho con của ông tư sản khác, khi xưa thì các nhà vua cũng hay sử dụng việc cưới hỏi chỉ phục vụ mục đích ngoại giao thông thương chứ không hề vì nguyện vọng của con mình. Trong lịch sử đặc biệt là thời kì tiền tư bản chủ nghĩa nó được sử dụng rất nhiều, như : Pharoah cưới Mitanni, Marie Antoinette của Áo cưới Louis XVI của Pháp, hay thời La Mã các quý tộc hay cưới con của vua các thành Lân Bang để liên minh củng cố hoà bình và trật tự của La Mã.

Và ta thấy rằng, mục đích của điều đó đều có tính chất giai cấp chứ không đến với nhau vì tình cảm thật sự. 

Tôi đã bắt đầu viết một cuốn sách với nhan đề như thể nhằm phê phán cuốn "Chuyên chính vô sản" của Cau-xky vừa mới xuất bản ở Viên. Nhưng vì công việc tôi làm còn lâu mới xong, nên tôi quyết định đề nghị ban biên tập báo "Sự thật" dành chỗ cho một bài ngắn cũng về chủ đề ấy.

• Lời Bạt.

"Làm theo năng lực, hưởng theo nhu cầu" 

Đây là một khẩu hiệu nổi tiếng của Các Mác trong tác phẩm "phê phán cương lĩnh Gôtha".  

Thông thường, truyền thông tư sản xuyên tạc ý nghĩa của câu nói này để quy kết, rằng CNCS là một lý thuyết hoang đường của những người mê sản. Họ lấy cái gọi là "thí nghiệm thành phố chuột" để củng cố cho luận điệu xuyên tạc đó mà quên mất rằng, xã hội tư sản chính là vị đại biểu ưu tú nhất cho cái mô hình này.

Như vậy, ta phải làm rõ ý nghĩa câu nói này của Mác, bởi vì rằng phân phối tài nguyên trong xã hội thuở sơ khai là một vấn đề quan trọng, liên quan trực tiếp tới nhu cầu sống còn của con người.

 Đây là tác phẩm đầu tiên do cùng Mác - Ăngghen sáng tác, tác phẩm này được viết vào khoảng tháng 9 đến tháng 11 năm 1844 và xuất bản vào tháng 2 năm 1845 ở Phran-cớt (Frankfurt) trên sông Màn (Main).

"Gia đình thần thánh" là tên gọi hài hước đặt cho ông Bru-nô Bau-ơ (Bruno Bauer) và những người theo Bau-ơ ủng hộ tờ "Allgemeine Literatur - Zeitung" ("Báo văn học phổ thông"). 

Trong tác phẩm ấy, Mác và Ăngghen đã phê phán Bau-ơ, những người phái Hê-ghen trẻ và chính nhà triết học Hê-ghen. Hai ông đã tát một gáo nước lạnh vào những kẻ anh hùng sử quan, duy tâm thối nát xem thường sứ mệnh lịch sử của quần chúng.

__________________